Araştırmalar ne diyor
- Her dönem Koruyucu, tanı amaçlı ve onarıcı diş tedavisi, gerekli röntgen ve lokal anestezi gebelikte güvenle yapılabilir Kaynak [1]
- 823 Gebelikte diş eti tedavisinin güvenliğini inceleyen çalışmadaki gebe sayısı, tedavi yan etkileri artırmadı Kaynak [2]
- %9,7 Diş eti tedavisi yapılan gebelerde düşük doğum ağırlığı oranı (tedavi edilmeyenlerde %12,6, düşük kalitede kanıt) Kaynak [3]
Literatür özetidir; kişisel sonucu göstermez, muayenede değerlendirilir.
Tedavi nasıl ilerler
- 01 Muayene
Gebelik haftanız, gebeliğinizle ilgili özel bir durum olup olmadığı ve kullandığınız ilaçlar sorulur. Gerekirse kadın doğum hekiminizle iletişim kurulur.
- 02 Önceliklendirme
Ağrı, apse ve çürük gibi tedavisi gereken sorunlar önce ele alınır. Beyazlatma gibi estetik işlemler doğum sonrasına planlanır.
- 03 Uygulama
Seanslar kısa tutulur, rahat bir pozisyon sağlanır. Röntgen yalnızca gerektiğinde ve koruyucu önlükle çekilir.
- 04 Takip
Gebelik boyunca diş eti sağlığı izlenir, gerekirse diş taşı temizliği yapılır.
Tedavi hakkında
Hamilelikte diş tedavisi yapılır mı
Evet. Gebelik, gerekli diş tedavisini ertelemek için bir neden değildir. Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği (ACOG), muayene, diş taşı temizliği, gerekli röntgen ve lokal anestezinin gebeliğin her döneminde güvenle yapılabileceğini belirtiyor ve tedavisi gereken ağız sorunlarının ertelenmemesini öneriyor [1]. Amerikan Diş Hekimleri Birliği (ADA) de koruyucu, tanı amaçlı ve onarıcı tedavilerin gebelik boyunca güvenli olduğunu bildiriyor [4].
Tedavi edilmeyen çürük, apse ve diş eti iltihabı ağrıya, enfeksiyona ve beslenme güçlüğüne yol açabilir. Gebelikte ağrı kesici ve antibiyotik ihtiyacını da artırır. Bu yüzden sorunları erken ele almak hem sizin hem bebeğinizin yararınadır.
Gebelikte diş tedavileri aciliyetlerine göre önceliklendirilir:
Ağrıyan diş, apse, şişlik ve ileri çürük gebeliğin hangi haftasında olursanız olun tedavi edilir. Enfeksiyonu beklemeye bırakmak daha büyük risktir.
Gebelikte güvenle yapılır. Zamanlama sizin rahatınıza göre ayarlanır, çoğu zaman ikinci üç ay en uygun dönemdir.
Beyazlatma, lamina ve implant gibi gerekli olmayan ya da beklemekle zarar görmeyen işlemler doğum sonrasına bırakılır.
Hangi dönem uygundur
Gerekli tedavi gebeliğin her döneminde yapılabilir [1]. Planlı tedavilerin zamanlaması ise rahatınıza göre ayarlanır:
- İlk üç ay (1 – 13. hafta): Bulantı ve kusma sık olduğu için uzun seanslar zor olabilir. Acil tedaviler yapılır, planlı tedaviler isterseniz ikinci üç aya bırakılabilir.
- İkinci üç ay (14 – 27. hafta): Bulantı çoğu zaman azalmıştır ve uzun süre koltukta oturmak henüz zor değildir. Planlı tedaviler için en rahat dönemdir.
- Son üç ay (28. haftadan doğuma): Tedavi yapılabilir, ancak seanslar kısa tutulur. Uzun süre sırtüstü yatmak büyük damarlara baskı yaparak baş dönmesine yol açabilir. Bu yüzden koltukta hafifçe sol yana dönük oturtulursunuz ve sık ara verilir.
Anestezi ve röntgen
Lokal anestezi, adrenalinli ya da adrenalinsiz olarak gebelikte kullanılabilir [4]. Ağrılı bir işlemi uyuşturmadan yapmak, hem size hem bebeğe daha fazla stres yaratır. Hekiminiz kullanılacak ilacı ve miktarını gebeliğinize göre seçer.
Diş röntgeni yalnızca tanı için gerektiğinde çekilir. Röntgen ağız bölgesine yönlendirilir, karın bölgesi koruyucu önlükle örtülür. ACOG, gerekli diş röntgenlerinin gebelikte güvenle çekilebileceğini belirtiyor [1]. Ağrı kesici ve antibiyotik gerektiğinde gebelikte güvenli olanlar seçilir, gerekirse kadın doğum hekiminize danışılır.
Gebelik diş eti iltihabı
Gebelikte artan hormonlar, diş etinin diş üzerindeki bakteri plağına verdiği tepkiyi artırır. Diş etleri daha kolay kızarır, şişer ve fırçalarken kanar. Bu duruma gebelik diş eti iltihabı (gebelik gingiviti) denir [4]. Bazen diş eti üzerinde kolay kanayan, kırmızı ve şiş bir kabarıklık da gelişebilir. Bu kabarıklık genellikle doğumdan sonra küçülür.
Diş etleriniz kanıyorsa fırçalamayı bırakmayın. Yumuşak bir fırçayla günde iki kez fırçalayın ve diş aralarını her gün temizleyin. Gerekirse gebelik sırasında diş taşı temizliği ve diş eti tedavisi yapılır.
Diş eti hastalığının erken doğum ve düşük doğum ağırlığıyla ilişkili olduğu uzun süre tartışıldı. 823 gebeyle yapılan geniş bir çalışmada gebelikte yapılan diş eti tedavisi güvenliydi ve diş eti sağlığını iyileştirdi, ancak erken doğum oranını değiştirmedi [2]. 15 çalışmayı birleştiren Cochrane derlemesinde ise tedavinin düşük doğum ağırlığını azaltabileceğine dair düşük kalitede kanıt bulundu [3]:
Bu sonuçlar diş eti tedavisinin gebelik sonuçlarını kesin olarak iyileştirdiğini göstermez. Ancak tedavinin gebelikte güvenli olduğunu ve diş eti sağlığını iyileştirdiğini gösterir.
Bulantı, kusma ve dişler
Kusma sırasında ağza gelen mide asidi diş minesini yumuşatır. Kustuktan sonra dişlerinizi hemen fırçalamayın, ağzınızı suyla çalkalayın. Florürlü diş macunu kullanmaya devam edin. Sık kusma yaşıyorsanız muayenede dişlerinizdeki aşınma kontrol edilir.
Gebelikte tatlı ve atıştırmalık isteği artabilir. Sık atıştırmak dişlerin asitle temas süresini uzatır ve çürük riskini artırır. Atıştırmalıkları ana öğünlerle birlikte tüketmeye çalışın, susadığınızda su için.
Kimler için uygun?
- Muayene, diş taşı temizliği ve diş eti tedavisi
- Çürük tedavisi ve dolgu
- Ağrılı ya da apse yapmış dişlerde kanal tedavisi ve çekim
- Tanı için gerekli diş röntgeni
- Kırık diş ve dolguların onarımı
- Beyazlatma ve estetik işlemler (doğum sonrasına bırakılır)
- İmplant ve kemik grefti gibi ertelenebilen cerrahi işlemler
- Yüksek riskli gebelik, gebelik şekeri ya da yüksek tansiyon (kadın doğum hekiminizle iletişim kurulur)
- Son haftalarda uzun süre sırtüstü yatmayı gerektiren uzun seanslar
- İlaç ve antibiyotik seçimi (gebelikte güvenli olanlar seçilir)
Sağ sütundaki durumlar tedavi yapılamaz demek değildir. Bazıları ertelenir, bazıları ek önlemle yapılır. Bunu muayenede birlikte konuşuruz.
Gebeliğin dönemlerine göre diş tedavisi
Gerekli diş tedavisi gebeliğin her döneminde yapılabilir. Planlı tedavilerin zamanlaması ise sizin rahatınıza göre ayarlanır.
| Ölçüt | İlk üç ay | İkinci üç ay | Son üç ay |
|---|---|---|---|
| Haftalar | 1 – 13. hafta | 14 – 27. hafta | 28. haftadan doğuma |
| Acil tedavi | Yapılır | Yapılır | Yapılır |
| Planlı tedavi | Bulantı varsa ertelenebilir | En rahat dönem | Kısa seanslarla yapılabilir |
| Dikkat edilen | Bulantı ve kusma | Genellikle özel önlem gerekmez | Sırtüstü uzun yatmamak, sol yana hafif dönük pozisyon |
- Haftalar
- 1 – 13. hafta
- Acil tedavi
- Yapılır
- Planlı tedavi
- Bulantı varsa ertelenebilir
- Dikkat edilen
- Bulantı ve kusma
- Haftalar
- 14 – 27. hafta
- Acil tedavi
- Yapılır
- Planlı tedavi
- En rahat dönem
- Dikkat edilen
- Genellikle özel önlem gerekmez
- Haftalar
- 28. haftadan doğuma
- Acil tedavi
- Yapılır
- Planlı tedavi
- Kısa seanslarla yapılabilir
- Dikkat edilen
- Sırtüstü uzun yatmamak, sol yana hafif dönük pozisyon
Tedaviden sonra neler olur
- Gebelik boyunca
- Günde iki kez florürlü macunla fırçalayın ve diş aralarını her gün temizleyin.
- Diş etleriniz kanıyorsa fırçalamayı bırakmayın, yumuşak fırçayla nazikçe devam edin.
- Şekerli atıştırmalıkları ve asitli içecekleri sık tüketmekten kaçının.
- Bulantı ve kusmada
- Kustuktan sonra dişlerinizi hemen fırçalamayın, ağzınızı suyla çalkalayın.
- Fırçalarken bulantınız artıyorsa küçük başlı bir fırça ve tadı hafif bir macun deneyin.
- Doğumdan sonra
- Ertelenen tedaviler ve estetik işlemler için kontrole gelin.
- Bebeğinizin ağız sağlığı ilk dişi çıktığında başlar, ilk diş hekimi muayenesini ihmal etmeyin.
- Ne zaman aramalısınız
- Diş ağrısı, yüzde ya da diş etinde şişlik, ateş, kırık diş ya da geçmeyen diş eti kanaması olursa beklemeden bizi arayın.
Kendi tedavinize özel talimatı hekiminiz verir; bu liste genel bilgilendirmedir.
Sık sorulan sorular
Hamilelikte diş çektirmek güvenli mi?
Hamilelikte diş röntgeni çekilebilir mi?
Diş etlerim kanıyor, normal mi?
Hamilelikte uyuşturma (lokal anestezi) yapılır mı?
Hamilelikte kanal tedavisi yapılır mı?
Hamilelikte diş beyazlatma yapılır mı?
Bulantı ve kusma dişlere zarar verir mi?
Hamilelikte diş eti tedavisi erken doğumu önler mi?
Sağlık Rehberi'nden
TümüKaynaklar
- [1] American College of Obstetricians and Gynecologists, Committee on Health Care for Underserved Women. Committee Opinion No. 569: Oral health care during pregnancy and through the lifespan. Obstet Gynecol. 2013;122(2 Pt 1):417-422 (2017'de yeniden onaylandı). www.pdshealth.com/content/dam/sg/mbc/womens-health/Oral_Health_Care_During_Pregnancy_and_Through_the_Lifespan.pdf
- [2] Michalowicz BS, Hodges JS, DiAngelis AJ, Lupo VR, Novak MJ, Ferguson JE, Buchanan W, Bofill J, Papapanou PN, Mitchell DA, Matseoane S, Tschida PA. Treatment of periodontal disease and the risk of preterm birth. N Engl J Med. 2006;355(18):1885-1894. doi.org/10.1056/NEJMoa062249
- [3] Iheozor-Ejiofor Z, Middleton P, Esposito M, Glenny AM. Treating periodontal disease for preventing adverse birth outcomes in pregnant women. Cochrane Database Syst Rev. 2017;6:CD005297. doi.org/10.1002/14651858.CD005297.pub3
- [4] American Dental Association. Oral Health Topics: Pregnancy. ADA Science & Research Institute. www.ada.org/resources/ada-library/oral-health-topics/pregnancy
Randevu
Muayene randevusu alın
Formu doldurun ya da WhatsApp'tan yazın; aynı iş günü içinde dönüş yapılır. Tedavi kararı muayene sonrasında verilir.
